Spoedberichtjes van 'de bank' of 'uw kind': Wat u moet weten

Vroeger kreeg u valse berichten vooral via de e-mail (phishing). Tegenwoordig richten oplichters hun pijlen steeds vaker op uw mobiele telefoon, omdat we e-mails inmiddels wantrouwen, maar een kort WhatsApp-berichtje of een SMS'je veel sneller openen en lezen. Deze vorm van oplichting via tekstberichten wordt 'smishing' genoemd. Oplichters spelen meedogenloos in op emoties zoals angst, stress of liefde.

1. Betaalverzoeken via een (spoed)linkje

Een veelgebruikte truc is een zogenaamd 'spoedbericht' per SMS of WhatsApp. Het bericht lijkt afkomstig van een bekende instantie: uw bank, de Belastingdienst of het CJIB (voor verkeersboetes). Het bericht meldt dat u 'met grote spoed' of 'vandaag nog' een betaling moet doen via de bijgeleverde link. Anders worden er zogenaamd incassokosten in rekening gebracht of uw bankpas geblokkeerd.

• Krijgt u een dergelijk bericht? Raak niet in paniek.
• Klik nóóit zomaar op de meegestuurde link.
• Open altijd zélf de website van de instantie of log in op de app van uw bank om te kijken of er daadwerkelijk een waarschuwing in uw beveiligde omgeving staat.

2. Vriend-in-nood fraude (Hulpvraag)

Misschien wel de wreedste variant is de zogeheten 'vriend-in-nood' of 'WhatsApp-fraude'. U krijgt een appje van een onbekend nummer. Het bericht begint vriendelijk: "Hoi pap/mam, dit is mijn nieuwe nummer! Mijn oude telefoon is in het water gevallen of gestolen."

Kort daarna volgt steevast het verzoek om hulp: "Mijn internetbankieren werkt nog niet op dit nieuwe nummer, en ik moet écht met grote spoed een belangrijke rekening of borg betalen, kun jij dit even voor me voorschieten?"

Hoe echt of dringend het ook klinkt:

1. Maak in deze situatie nóóit geld over zonder dat u persoonlijk de stem van de afzender heeft gehoord.
2. Bel de persoon altijd eerst zélf op hun oude, bekende telefoonnummer. Vaak nemen ze gewoon op, en blijkt hun telefoon helemaal niet stuk of gestolen.
3. Krijgt u ze niet te pakken? Vraag in de chat iets wat alleen jullie samen weten, of eis dat u ze hoort via een kort belletje. Trap niet in de smoes "Mijn microfoon is stuk". Geen stem = geen geld.