Wat is phishing precies? Leer hoe criminelen u proberen te foppen

Het woord valt overal: op televisie, in de krant en waarschijnlijk ook in gesprekken met vrienden. Maar wat betekent 'phishing' nu eigenlijk precies?

Phishing is simpelweg de digitale vorm van oplichting. Het woord is een Engelse woordgrap, afgeleid van 'fishing' (vissen). En dat is exact wat internetcriminelen doen: ze gooien op het internet een enorm digitaal net of hengeltje uit, in de hoop dat u 'hapt'. Maar in plaats van een visje te vangen, proberen ze u te verleiden om uw persoonlijke gegevens, wachtwoorden of bankgegevens te overhandigen.

1. Hoe werkt de phishing-truc?

Oplichters worden steeds sluwer en de technieken veranderen, maar de basistruc is vaak hetzelfde:

1. Het lokaas: U krijgt een onverwacht bericht. Dit kan een e-mail zijn, een SMS'je, of een WhatsApp-bericht. Het bericht lijkt afkomstig van een zeer vertrouwde, betrouwbare partij, zoals uw bank, de Belastingdienst, het CJIB, of PostNL.
2. De emotie (Angst of Hebzucht): In het bericht staat altijd iets dat u raakt. Bijvoorbeeld dat uw pas wordt geblokkeerd als u niets doet (angst), of dat u nog een onverwachte subsidie krijgt (hebzucht/blijdschap).
3. De valstrik: Er zit altijd een link (een blauw onderstreept stukje tekst) of een knop in het bericht waarop u móét klikken om de problemen op te lossen.
4. De nepsite: Als u klikt, komt u op een website die als twee druppels water lijkt op de echte site, maar in werkelijkheid door de oplichter is nagebouwd. Alles wat u hier invult (zoals uw pincode of uw DigiD) gaat rechtstreeks naar de crimineel.

2. De signalen herkennen

Alhoewel nepsites bijna perfect zijn, zijn er altijd waarschuwingssignalen:

• Een dwingende toon: "Handel nú", "Binnen 24 uur", "Uw rekening wordt geblokkeerd".
• Onpersoonlijke aanhef: "Beste klant" in plaats van uw echte naam (hoewel dit tegenwoordig helaas ook vaak wél goed gaat).
• Een vreemde afzender: Als u goed kijkt naar het daadwerkelijke e-mailadres van de afzender (niet alleen de naam), ziet u vaak iets geks staan zoals info@belasting-dienst-veilig-nl.com.

3. Hoe Kamil uw digitale vangnet is

Soms is een phishingbericht zó goed gemaakt, dat u per ongeluk toch klikt. Dat is precies waarom Kamil is ontwikkeld. Kamil leest razendsnel de 'achterkant' van de website. Als het adres op de achtergrond niet overeenkomt met de echte site, of als de website pas een dag oud is, dan gooit Kamil letterlijk een digitaal hek voor de pagina. Het scherm wordt rood, en u kunt niet verder. Zo bent u beschermd, zelfs als u een keertje per ongeluk tóch 'hapt'.